Công an Tây Ninh cảnh báo về nguy cơ vi phạm pháp luật trong quản lý người nước ngoài tại doanh nghiệp

Qua công tác quản lý, kiểm tra, vẫn còn một số trường hợp vi phạm như không khai báo hoặc khai báo tạm trú không đúng quy định; mời, bảo lãnh người nước ngoài không đúng nhu cầu thực tế; để người nước ngoài hoạt động không đúng mục đích nhập cảnh hoặc sử dụng lao động nước ngoài khi chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Những vi phạm này không chỉ ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự mà còn có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt, phát sinh những rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Trong 9 tháng năm 2026, Công an tỉnh Tây Ninh đã phát hiện, xử lý 113 vụ với 240 người nước ngoài vi phạm các quy định về xuất nhập cảnh, cư trú và hoạt động tại Việt Nam, với tổng số tiền phạt 4.951.500.000 đồng; đồng thời thực hiện thủ tục trục xuất 56 trường hợp vi phạm. Các vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến việc quá thời hạn được phép cư trú, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ việc khai báo tạm trú, hoạt động không đúng mục đích nhập cảnh hoặc không đúng nội dung đã đăng ký.

Từ thực tế trên, Công an tỉnh Tây Ninh lưu ý các doanh nghiệp cần nhận diện rõ những vi phạm có thể phát sinh trong quá trình tiếp nhận, quản lý và sử dụng người nước ngoài để chủ động phòng ngừa, không để những thiếu sót trong công tác quản lý dẫn đến hậu quả pháp lý đáng tiếc.

Mời, bảo lãnh người nước ngoài phải đúng nhu cầu, đúng mục đích

Một trong những vấn đề cần lưu ý là việc doanh nghiệp đứng tên mời, bảo lãnh người nước ngoài nhưng không có nhu cầu tiếp nhận thực tế hoặc không quản lý, theo dõi hoạt động của người được mời, bảo lãnh. Sau khi nhập cảnh, người nước ngoài có thể làm việc cho đơn vị khác hoặc thực hiện các hoạt động không phù hợp với mục đích nhập cảnh và các điều kiện pháp lý có liên quan.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ nhu cầu tiếp nhận người nước ngoài trước khi thực hiện thủ tục mời, bảo lãnh; kê khai trung thực thông tin, mục đích nhập cảnh và chương trình hoạt động trong hồ sơ; thực hiện đầy đủ trách nhiệm của tổ chức mời, bảo lãnh theo quy định. Không cho mượn hoặc lợi dụng tư cách pháp nhân để mời, bảo lãnh người nước ngoài thay cho cá nhân, tổ chức khác trái quy định.

Sau khi người nước ngoài nhập cảnh, doanh nghiệp cần theo dõi tình hình làm việc, hoạt động của người được mời, bảo lãnh trong phạm vi trách nhiệm của mình; kịp thời rà soát, phối hợp với cơ quan chức năng khi phát sinh thay đổi hoặc phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Quản lý cư trú, khai báo tạm trú phải đầy đủ, đúng thời hạn

Đối với doanh nghiệp có bố trí chỗ ở cho người nước ngoài, việc khai báo tạm trú cần được quan tâm thực hiện nghiêm túc. Doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm trong việc thực hiện khai báo; không mặc nhiên cho rằng đã giao cho nhân viên hoặc đơn vị dịch vụ thì không cần kiểm tra kết quả thực hiện.

Theo Điều 21 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ, hành vi không khai báo tạm trú cho người nước ngoài có thể bị xử phạt tùy theo số lượng người không được khai báo. Cụ thể, mức phạt đối với cá nhân là từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng nếu vi phạm từ 01 đến 03 người; từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng nếu vi phạm từ 04 đến 08 người; từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu vi phạm từ 09 người trở lên. Đối với tổ chức, mức phạt được áp dụng theo quy định tương ứng về xử phạt vi phạm hành chính. Đặc biệt, hành vi cho người nước ngoài cư trú không hợp pháp có thể bị xử phạt theo quy định; nếu có dấu hiệu tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 348 Bộ luật Hình sự khi đủ căn cứ.

Từ ngày 24/7/2026, Thông tư số 87/2026/TT-BCA của Bộ trưởng Bộ Công an về khai báo, tiếp nhận thông tin tạm trú của người nước ngoài tại Việt Nam có hiệu lực thi hành. Theo đó, việc khai báo phải được thực hiện đúng phương thức và thời hạn tương ứng. Đối với khai báo qua hệ thống điện tử, phải thực hiện ngay khi người nước ngoài đến cơ sở lưu trú. Đối với khai báo bằng phiếu, phải gửi ngay thông tin khai báo bằng phương thức liên lạc phù hợp đến Công an cấp xã trước khi chuyển trực tiếp phiếu khai báo; thời hạn chuyển trực tiếp phiếu là 12 giờ kể từ khi người nước ngoài đến cơ sở lưu trú, trường hợp thuộc vùng sâu, vùng xa là 24 giờ.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định, kiểm tra thông tin của người nước ngoài, theo dõi kết quả khai báo và kịp thời khắc phục thiếu sót. Trường hợp phát hiện người nước ngoài có dấu hiệu cư trú không hợp pháp hoặc vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh, cư trú, cần phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.

Sử dụng lao động nước ngoài phải bảo đảm điều kiện pháp lý

Doanh nghiệp tuyển dụng, sử dụng lao động nước ngoài có trách nhiệm thực hiện các quy định pháp luật về lao động và các quy định có liên quan. Trước khi bố trí công việc, cần kiểm tra điều kiện làm việc, giấy phép lao động hoặc giấy tờ xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động trong trường hợp pháp luật yêu cầu; không sử dụng người nước ngoài khi chưa đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Trong quá trình sử dụng lao động, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát thời hạn giấy tờ, thông tin về vị trí công việc và các điều kiện pháp lý có liên quan. Khi có thay đổi về công việc, người sử dụng lao động hoặc địa điểm làm việc, cần kiểm tra quy định áp dụng để thực hiện thủ tục cần thiết, không tự ý bố trí người nước ngoài làm công việc không phù hợp với điều kiện đã được chấp thuận.

Việc giao toàn bộ công việc quản lý hồ sơ cho bộ phận nhân sự hoặc đơn vị dịch vụ nhưng không có cơ chế kiểm tra, giám sát có thể dẫn đến bỏ sót thời hạn, sử dụng giấy tờ hết hiệu lực hoặc không kịp thời phát hiện vi phạm. Vì vậy, doanh nghiệp cần phân công rõ người chịu trách nhiệm, duy trì việc kiểm tra hồ sơ định kỳ và chủ động khắc phục những thiếu sót được phát hiện.

Công an tỉnh Tây Ninh khuyến cáo doanh nghiệp chủ động phòng ngừa vi phạm

Để nâng cao hiệu quả quản lý người nước ngoài, Công an tỉnh Tây Ninh khuyến cáo các doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, rà soát toàn bộ người nước ngoài đang làm việc, lưu trú tại doanh nghiệp; kiểm tra hộ chiếu, thị thực, thẻ tạm trú, giấy phép lao động hoặc giấy tờ liên quan; kịp thời phát hiện trường hợp giấy tờ hết hạn, cư trú không đúng quy định hoặc chưa đáp ứng điều kiện làm việc.

Hai là, thực hiện đúng quy định về mời, bảo lãnh người nước ngoài; bảo đảm nhu cầu tiếp nhận thực tế, kê khai trung thực mục đích nhập cảnh và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của tổ chức mời, bảo lãnh. Không cho mượn tư cách pháp nhân để thực hiện thủ tục trái quy định.

Ba là, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài theo đúng phương thức, trình tự và thời hạn; phân công cụ thể cá nhân, bộ phận chịu trách nhiệm, bảo đảm việc khai báo được thực hiện đầy đủ, chính xác.

Bốn là, kiểm tra điều kiện pháp lý trước khi tuyển dụng, sử dụng lao động nước ngoài; theo dõi thời hạn giấy tờ, tình hình làm việc và những thay đổi liên quan để kịp thời thực hiện thủ tục theo quy định.

Năm là, tăng cường trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật, bộ phận nhân sự và các cá nhân trực tiếp quản lý người nước ngoài; thường xuyên tự kiểm tra, không khoán trắng việc quản lý hồ sơ cho nhân viên hoặc đơn vị dịch vụ. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần kịp thời phối hợp, thông báo cho cơ quan Công an có thẩm quyền để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.

Chủ động tuân thủ để hoạt động ổn định, đúng pháp luật

Quản lý người nước ngoài không chỉ là việc hoàn thiện hồ sơ, thực hiện thủ tục hành chính mà còn đòi hỏi doanh nghiệp theo dõi, kiểm tra việc chấp hành các quy định trong suốt quá trình mời, bảo lãnh, bố trí nơi ở và sử dụng lao động nước ngoài. Mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm của mình, chủ động cập nhật quy định pháp luật và duy trì cơ chế kiểm tra thường xuyên để kịp thời phát hiện, khắc phục thiếu sót.

Công an tỉnh Tây Ninh khuyến cáo các doanh nghiệp không chờ đến khi cơ quan chức năng kiểm tra mới rà soát hồ sơ, mà cần chủ động phòng ngừa vi phạm ngay từ đầu. Việc chấp hành nghiêm pháp luật về xuất nhập cảnh, cư trú và sử dụng lao động nước ngoài không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và ổn định trên địa bàn tỉnh.