Đề xuất điều chỉnh các biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật

Theo đó, dự thảo Nghị định này quy định về một số biện pháp trong phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật; thẩm quyền, trách nhiệm của các Bộ, Cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, cá nhân, tổ chức có liên quan trong phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Đối tượng áp dụng bao gồm:

- Công dân, cơ quan, tổ chức Việt Nam.

- Người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam.

- Tổ chức quốc tế, tổ chức nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam; nhà cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, các nhà cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài liên quan đến vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật ảnh hưởng quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, Nhà nước Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Định nghĩa đầy đủ, hệ thống các hành vi liên quan đến tin giả

Dự thảo Nghị định đã xây dựng hệ thống khái niệm tương đối toàn diện, làm rõ bản chất và các hành vi liên quan đến tin giả, tin sai sự thật. Theo đó, tin giả là thông tin không có thật; tin sai sự thật là thông tin có một phần không đúng sự thật. 

Dự thảo cũng phân định cụ thể các hành vi gồm: phát ngôn; làm (tạo lập, chỉnh sửa); lưu trữ; phát tán; đăng tải; chia sẻ; bình luận; công bố thông tin không đúng sự thật. Các hành vi này được hiểu là việc tạo ra, lưu giữ, phổ biến hoặc đưa ra công khai thông tin không đúng sự thật dưới bất kỳ hình thức nào.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị định xác định hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật không chỉ bao gồm các hành vi trực tiếp nêu trên mà còn bao gồm hành vi giúp sức, câu kết, xúi giục, lừa gạt để thực hiện các hành vi đó, nếu xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp, sức khỏe, tính mạng, danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Đồng thời, làm rõ phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật là hoạt động của cơ quan có thẩm quyền trong việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh và xử lý vi phạm; đồng thời khuyến khích cá nhân, tổ chức thực hiện quyền tố giác và phối hợp với cơ quan chức năng.

Bị hại là cá nhân, cơ quan, tổ chức trực tiếp chịu thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản hoặc uy tín do hành vi vi phạm gây ra.

Thiết lập quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật

Điều 9 dự thảo Nghị định quy định rõ quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật, gồm 5 bước: Phát hiện tin giả, tin sai sự thật; Xác định, kiểm chứng tin giả, tin sai sự thật; Công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật; Ngăn chặn, gỡ bỏ, điều tra, làm rõ hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật và áp dụng các hình thức xử lý.

Thiết lập trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật

Dự thảo Nghị định quy định Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Tiếp nhận tin báo tố giác, tố cáo, khiếu nại về hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật;

- Công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật;

- Hỗ trợ, giải đáp thắc mắc về tin giả, tin sai sự thật;

- Liên thông dữ liệu xác định, gán nhãn tin giả, tin sai sự thật giữa Bộ Công an và các cơ quan, tổ chức, bộ, ban, ngành, ủy ban nhân dân các cấp;

- Bổ sung, cập nhật dữ liệu về dữ liệu phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật tạo đồng bộ, thống nhất.

Bộ Công an chủ trì quản lý, vận hành trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia về tin giả, tin sai sự thật.

Các bộ, ban, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp phối hợp với Bộ Công an để trao đổi, cập nhật, bổ sung, liên kết dữ liệu về phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật lên Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia.

Toàn văn Hồ sơ dự thảo Nghị định được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thời gian 10 ngày. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể xem toàn văn dự thảo và tham gia đóng góp ý kiến chi tiết tại đây.