Đảm bảo việc phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm ngay từ sớm, từ địa bàn cơ sở.

Câu hỏi: Xin đồng chí Cục trưởng cho biết, so với Pháp lệnh Cảnh sát môi trường năm 2014, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường năm 2025 có những điểm gì mới, nổi bật?

Thiếu tướng Thân Văn Hải: Ngày 03/12/2025, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường. Pháp lệnh có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Những nội dung mới được sửa đổi, bổ sung trong Pháp lệnh gồm:

- Quy định Trưởng Công an xã, phường, đặc khu, đồn Công an có thẩm quyền kiểm tra việc chấp hành pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm. Việc giao thẩm quyền trên cho Công an cấp xã, đồn Công an nhằm bảo đảm chủ thể, lực lượng đảm nhiệm chức năng, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm khi không còn Công an cấp huyện; đồng thời, đảm bảo việc phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm ngay từ sớm, từ địa bàn cơ sở.

Quy định lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường gồm: (1) Đơn vị Công an nhân dân có chức năng, nhiệm vụ chuyên trách phòng, chống tội phạm về môi trường; (2) Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ của các đơn vị Công an nhân dân có chức năng, nhiệm vụ chuyên trách phòng, chống tội phạm về môi trường; (3) Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an nhân dân được giao trực tiếp phụ trách, chỉ huy, thực hiện công tác phòng, chống tội phạm về môi trường ở Công an xã, phường, đặc khu, đồn Công an để xác định rõ chủ thể thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định và nhiệm vụ, thẩm quyền thực hiện các công tác nghiệp vụ theo quy định của Bộ Công an. 

- Sửa đổi tên gọi Cảnh sát môi trường thành Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phù hợp các quy định của pháp luật hiện nay và điều chỉnh tên gọi của bộ, ngành chức năng phù hợp với tổ chức mới. 

Câu hỏi: Theo Điều 8 Pháp lệnh Cảnh sát môi trường (đã sửa đổi) quy định rõ thành phần lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường. Theo đó, lực lượng này không chỉ bao gồm các đơn vị, cán bộ, chiến sĩ chuyên trách trong Công an nhân dân mà còn cả cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân được giao trực tiếp phụ trách, chỉ huy, thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về môi trường tại Công an cấp xã và đồn Công an. Đồng chí cho biết, quy định như vậy có dẫn đến chồng chéo nhiệm vụ giữa các đơn vị, cán bộ, chiến sĩ chuyên trách và lực lượng Công an cấp xã và đồn Công an tại địa bàn cơ sở hay không?

Thiếu tướng Thân Văn Hải: Thực hiện Đề án số 19/ĐA-BCA ngày 10/7/2023 của Bộ Công an về tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong của Công an các đơn vị, địa phương và thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, sắp xếp tổ chức Công an địa phương theo hướng "tỉnh toàn diện, xã vững mạnh, bám cơ sở", không tổ chức Công an cấp huyện, mô hình tổ chức của Công an các địa phương được tổ chức 02 cấp (cấp tỉnh và cấp xã), trong đó chức năng, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm của Công an cấp huyện trước đây về cơ bản được phân cấp cho Công an cấp xã đảm nhận, phù hợp với chủ trương tăng cường phân cấp cho cấp cơ sở, bảo đảm công tác phòng, chống tội phạm, phát huy hiệu quả từ sớm, từ đầu, từ cấp cơ sở. Do đó, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thẩm quyền, phân công, phân cấp lực lượng và công tác phòng, chống tội phạm về môi trường tại Pháp lệnh Cảnh sát môi trường năm 2014 để phù hợp với yêu cầu thực tiễn nêu trên và bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các nhiệm vụ, thẩm quyền về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường của lực lượng Công an cấp cơ sở; không có sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các lực lượng. 

Câu hỏi: Đồng chí có thể cho biết, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi như thế nào cho lực lượng Công an cũng như các lực lượng chức năng khác trong công tác phối hợp phòng, chống tội phạm về môi trường?

Thiếu tướng Thân Văn Hải: Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường với các nội dung nêu trên sẽ bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thuận lợi cho lực lượng Công an nhân dân và các lực lượng có liên quan trong thực hiện và phối hợp phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, cụ thể là:

- Bảo đảm chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của lực lượng Công an nhân dân phù hợp với mô hình tổ chức mới ở các cấp.

- Bảo đảm cơ sở pháp lý vững chắc và phát huy vai trò, trách nhiệm, hiệu quả của lực lượng Công an cấp tỉnh và Công an cấp cơ sở (cấp xã) trong phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm từ sớm, từ đầu, từ cơ sở.

- Bảo đảm sự đồng bộ trong quy định của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường hệ thống pháp luật, gồm Luật Bảo vệ môi trường, các nghị định quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Cảnh sát môi trường; các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm có quy định chủ thể là lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; từ đó cũng tạo cơ sở pháp lý và thuận lợi cho các lực lượng liên quan phối hợp trong công tác này.