Nghệ An: Cảnh báo nguy cơ doanh nghiệp, hộ kinh doanh về nguy cơ tiền chất, dược chất, hóa chất bị lợi dụng để sản xuất trái phép chất ma túy

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng tiền chất công nghiệp, dược chất hướng thần và thuốc thú y có chứa chất ma túy trên địa bàn Nghệ An ngày càng tăng. Đây là những nguyên liệu, sản phẩm được pháp luật cho phép sử dụng trong những điều kiện, phạm vi nhất định, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị chuyển hướng từ mục đích hợp pháp sang phục vụ hoạt động sản xuất trái phép chất ma túy.

Nghệ An là địa bàn có vị trí chiến lược với 468,3 km đường biên giới giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, 5 cửa khẩu cùng hệ thống đường mòn, lối mở. Trong bối cảnh nguồn ma túy từ bên ngoài có nguy cơ xâm nhập vào nội địa, việc kiểm soát chặt chẽ tiền chất, hóa chất và dược chất hợp pháp càng có ý nghĩa quan trọng, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý.

Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đã quy định cụ thể cơ chế kiểm soát đối với các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy. Theo đó, Điều 13 quy định: “Các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy là hoạt động được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép (bao gồm nghiên cứu, giám định, kiểm, kiểm định, sản xuất chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có chứa chất ma túy, tiền chất; Vận chuyển, bảo quản, tồn trữ, mua bán, phân phối, sử dụng, xử lý, trao đổi chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có chứa chất ma túy, tiền chất; Nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, quá cảnh chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có chứa chất ma túy, tiền chất”.

Điều 14 quy định: “Hoạt động nghiên cứu, giám định, sản xuất chất ma túy (không bao gồm trồng cây có chứa chất ma túy), tiền chất phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo dõi, kiểm tra, giám sát”.

Thực hiện các quy định của pháp luật, Đoàn công tác liên ngành tỉnh Nghệ An đã triển khai rà soát, kiểm tra, giám sát. Qua đó, 99 cơ sở trọng điểm được đưa vào diện quản lý đặc biệt, gồm 26 cơ sở thuộc lĩnh vực công thương, 70 cơ sở y tế và 3 cơ sở thú y; kiểm soát hơn 10.015 kg hóa chất công nghiệp nhập khẩu, hơn 1.132 lít thuốc hướng thần y tế và 1.770 lít thuốc thú y chứa tiền chất.

Thực tế cho thấy nguy cơ bị lợi dụng dưới nhiều thủ đoạn tinh vi như tẩy xóa, nâng khống đơn thuốc; tàng trữ dược chất hướng thần; tách chiết chất gây mê từ thuốc thú y; thành lập doanh nghiệp “ma” để nhập khẩu, tẩu tán hóa chất; tráo đổi nhãn mác, khai báo sai tên hàng hoặc lợi dụng hoạt động quá cảnh, kho ngoại quan để đưa hóa chất vào các khu vực phục vụ điều chế ma túy tổng hợp.

Trước tình hình trên, Công an tỉnh Nghệ An đề nghị các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm các quy định về quản lý tiền chất, dược chất, hóa chất; bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ, sổ sách theo dõi, quy trình bảo quản, vận chuyển và phân phối. Tuyệt đối không cho mượn, cho thuê pháp nhân, địa chỉ kinh doanh, giấy phép, tài khoản ngân hàng hoặc ký khống chứng từ hóa chất cho các đối tượng khác. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường về nhu cầu mua hóa chất, đơn thuốc số lượng lớn hoặc yêu cầu ghi sai chủng loại hàng hóa, cần kịp thời bảo vệ tài liệu, thông tin cho cơ quan Công an để xác minh, xử lý.

Kiểm soát chặt chẽ các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy không chỉ nhằm bảo đảm việc sử dụng tiền chất, dược chất, hóa chất đúng mục đích mà còn là giải pháp chủ động ngăn chặn tội phạm từ nguồn. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng cùng ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sẽ góp phần bịt kín các sơ hở, không để nguồn hợp pháp bị chuyển hóa thành nguồn cung phục vụ sản xuất trái phép chất ma túy, qua đó giữ vững an ninh, trật tự và môi trường phát triển lành mạnh trên địa bàn.