Nghị định số 327/2026/NĐ-CP: Tăng cường phòng ngừa, xử lý thông tin vi phạm và bảo đảm an ninh mạng toàn diện

Theo quy định tại Nghị định số 327/2026/NĐ-CP, việc yêu cầu gỡ bỏ, ngăn chặn nội dung trên không gian mạng được áp dụng đối với các thông tin trái pháp luật, thông tin sai sự thật hoặc tin giả xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Các nhóm thông tin vi phạm cụ thể bao gồm thông tin sai sự thật, xuyên tạc gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường hoặc uy tín của cơ quan, tổ chức, chính quyền Nhân dân; thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm, bí mật đời tư của cá nhân; thông tin cổ súy, vận động, dụ dỗ người khác thực hiện hành vi xâm hại an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. 

Bên cạnh đó, các nội dung vi phạm quy định về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; thông tin kích động dâm ô, đồi trụy, tội phạm, mê tín dị đoan, vi phạm thuần phong mỹ tục; thông tin mang tính đe dọa, kích động mâu thuẫn, chia rẽ hoặc lôi kéo tụ tập đông người trái pháp luật gây tác động tiêu cực cũng thuộc diện phải gỡ bỏ. Nghị định cũng quy định nghiêm ngặt việc xử lý đối với thông tin giả mạo, sai sự thật nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, hoặc thông tin sai sự thật trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thương mại, đầu tư, giao thông, xây dựng, khoa học công nghệ nếu có nội dung xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Về thời hạn thực hiện, Nghị định quy định trong điều kiện thông thường, việc gỡ bỏ thông tin vi phạm phải được hoàn thành chậm nhất trong 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu, trong khi đối với tình huống khẩn cấp, thời hạn xử lý được rút ngắn tối đa chậm nhất là 06 giờ. Phạm vi gỡ bỏ không chỉ dừng lại ở bài viết hay nội dung gốc mà còn bao gồm việc xóa các bản sao, loại bỏ đường dẫn, nội dung chia sẻ lại có liên quan, áp dụng biện pháp kỹ thuật ngăn chặn việc tiếp tục lan truyền và báo cáo kết quả thực hiện cho cơ quan chức năng. 

Tình huống khẩn cấp trên không gian mạng được xác định là sự việc đang xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra ngay lập tức liên quan đến thông tin hoặc hành vi sử dụng công nghệ thông tin xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội mà nếu không xử lý kịp thời có thể gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, tính mạng hoặc tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc xác định tình huống khẩn cấp phải gắn liền với yếu tố cấp bách và nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng chứ không thuần túy dựa vào tốc độ lan truyền hay sự thu hút dư luận, trong đó các chủ quản hệ thống và nhà cung cấp dịch vụ có trách nhiệm lập tức áp dụng biện pháp hạn chế hậu quả, thông báo cho lực lượng chuyên trách, bảo toàn hiện trạng hệ thống, dữ liệu, chứng cứ điện tử và chấp hành các yêu cầu ngăn chặn, phối hợp.

Người đăng tải, người quản trị, chủ quản hệ thống thông tin và nhà cung cấp dịch vụ có nghĩa vụ chủ động gỡ bỏ nội dung vi phạm và áp dụng giải pháp kỹ thuật ngăn chặn việc đăng tải lại, lan truyền thông tin trong thời hạn 24 giờ đối với trường hợp thông thường hoặc 06 giờ đối với tình huống khẩn cấp. Trường hợp các chủ thể không thực hiện gỡ bỏ đúng thời hạn hoặc để ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng được phép trực tiếp truy cập để xóa bỏ thông tin trái pháp luật. 

Đối với các nhà cung cấp dịch vụ và chủ quản hệ thống thông tin đặt tại nước ngoài, nếu không tuân thủ yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm hoặc không cung cấp dữ liệu, lực lượng chức năng sẽ áp dụng biện pháp ngăn chặn toàn bộ truy cập từ lãnh thổ Việt Nam đối với hệ thống thông tin vi phạm đó. Cơ chế phối hợp, gửi và tiếp nhận yêu cầu gỡ bỏ được triển khai thông qua văn bản giấy, văn bản điện tử, hệ thống dữ liệu dùng chung, nền tảng kỹ thuật số, đường dây nóng hoặc phương thức điện tử khác do Bộ Công an chủ trì hướng dẫn quy trình chi tiết nhằm bảo đảm việc áp dụng đúng pháp luật, có căn cứ và có khả năng kiểm tra, giám sát.

Liên quan đến các giao dịch tài chính trên không gian mạng, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng áp dụng biện pháp tạm dừng giao dịch tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc phương thức hỗ trợ thanh toán khi có căn cứ xác định tài khoản là phương tiện nhận, chi trả, luân chuyển dòng tiền vi phạm pháp luật, hoặc chủ tài khoản sử dụng thông tin, giấy tờ giả mạo, thuê mượn tài khoản của người khác để thực hiện giao dịch đáng ngờ. Biện pháp này cũng được áp dụng đối với các hành vi mua bán, quy đổi trái phép ngoại tệ, tài sản số; sử dụng không gian mạng can thiệp giao dịch, thay đổi tài khoản nhận tiền để lừa đảo; huy động vốn lừa đảo; mở hoặc duy trì tài khoản bằng thông tin định danh giả mạo; hoặc khi nhà cung cấp dịch vụ không tạm dừng, phong tỏa tài khoản khi phát hiện sai sót, nhầm lẫn, bị lộ lọt thông tin hoặc khi có yêu cầu của lực lượng chức năng. Nghị định không quy định một thời hạn cụ thể, thống nhất áp dụng chung cho tất cả các trường hợp tạm dừng giao dịch hoặc phong tỏa tài khoản, mà việc tạm dừng, phong tỏa hoặc mở phong tỏa được thực hiện theo thẩm quyền và quy định của pháp luật có liên quan. 

Về quyền và nghĩa vụ, chủ tài khoản có quyền yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, được phục hồi, mở phong tỏa tài khoản khi xác minh không vi phạm hoặc đã hoàn thành việc khắc phục xử lý theo quy định. Bên cạnh đó, chủ tài khoản có nghĩa vụ thực hiện định danh, xác thực điện tử chính chủ; không được cho thuê, mượn, mua bán tài khoản thanh toán; không sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin giả mạo để mở, duy trì tài khoản; và phải chủ động khóa, loại bỏ tài khoản nếu phát hiện bị sử dụng trái phép hoặc bị lợi dụng vào mục đích vi phạm pháp luật.

Khi tiến hành xác minh và điều tra các vụ việc trên không gian mạng, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng và cơ quan có thẩm quyền được áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, thu thập thông tin, tài liệu, dữ liệu điện tử, cũng như kiểm tra, phát hiện, phân tích và trích xuất dữ liệu điện tử phục vụ công tác phòng ngừa, xử lý vi phạm. Lực lượng chức năng có thẩm quyền yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu, phương tiện và dữ liệu điện tử; yêu cầu bố trí các điều kiện kỹ thuật cần thiết; đồng thời yêu cầu hoặc phối hợp thực hiện các biện pháp như chặn truy cập, vô hiệu hóa hoặc đóng tài khoản số, phong tỏa hoặc mở phong tỏa tài khoản, tạm dừng giao dịch, định danh hoặc xác thực lại tài khoản, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ hoạt động hệ thống thông tin, trang thông tin điện tử, dịch vụ và thu hồi giấy phép hoạt động. 

Ngoài ra, lực lượng chuyên trách được phép thực hiện dò quét phát hiện lỗ hổng bảo mật, sử dụng biện pháp kỹ thuật phục hồi dữ liệu điện tử đã bị xóa, cũng như thu giữ hoặc tạm giữ đồ vật, tài liệu, phương tiện điện tử, dữ liệu điện tử và tài sản số liên quan đến hành vi vi phạm. Toàn bộ thẩm quyền của lực lượng chuyên trách phải được thực hiện trong khuôn khổ quy định pháp luật; trong đó việc thu thập bí mật dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự phải tuân theo thủ tục tố tụng đặc biệt, đồng thời quá trình xử lý vi phạm phải bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh và dữ liệu cá nhân theo quy định.

Đáp ứng những vấn đề dư luận xã hội đặc biệt quan tâm, Nghị định quy định siết chặt quản lý tài khoản không chính chủ và tài khoản rác, bắt buộc nhà cung cấp dịch vụ phải thực hiện định danh, xác thực điện tử đối với người sử dụng trước và trong quá trình cung cấp dịch vụ, chủ động phát hiện và ngăn chặn triệt để hoạt động của các tài khoản mạo danh, không chính chủ. 

Đối với việc quản lý các trang, hội nhóm và kênh nội dung trên mạng xã hội, Nghị định nghiêm cấm hành vi lập, điều hành, duy trì hội, nhóm, kênh, tài khoản nhằm mục đích thực hiện hoặc tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời quy định Trưởng nhóm và Quản trị viên có nghĩa vụ ban hành quy tắc cộng đồng, kiểm duyệt nội dung và chủ động loại bỏ thành viên, bài viết, liên kết có dấu hiệu vi phạm. Đặc biệt, chủ quản hệ thống thông tin và nhà cung cấp dịch vụ có trách nhiệm áp dụng các biện pháp kỹ thuật bảo vệ các đối tượng yếu thế như trẻ em, người chưa thành niên, người cao tuổi, người khuyết tật trước nguy cơ bị xâm hại, lừa đảo, vu khống trên không gian mạng, đồng thời chủ động cảnh báo nguy cơ và tích hợp cơ chế ngăn ngừa trẻ em truy cập các nội dung không phù hợp. Đối với các nền tảng xuyên biên giới, doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội tại Việt Nam nếu không lưu trữ dữ liệu, không tuân thủ yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm hoặc không chấp hành xử phạt sẽ bị áp dụng biện pháp kỹ thuật ngăn chặn toàn bộ truy cập từ lãnh thổ Việt Nam.