Cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh

Thời gian qua, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Bắc Ninh đã tăng cường công tác nắm tình hình, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, cảnh báo nguy cơ cháy, nổ; tập trung vào những loại hình cơ sở có nguy cơ cao, giúp người đứng đầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh nhận diện nguy cơ, chủ động khắc phục những tồn tại, thiếu sót và duy trì các điều kiện an toàn PCCC trong quá trình hoạt động. Qua đó, công tác phòng cháy được đặt từ sớm, từ cơ sở, gắn với yêu cầu sản xuất, kinh doanh an toàn, ổn định.

Thực tế các vụ cháy xảy ra trên địa bàn cho thấy, cùng với sự phát triển của hoạt động sản xuất, kinh doanh, nguy cơ cháy, nổ vẫn hiện hữu tại nhiều loại hình cơ sở. Tính đến tháng 09/2026, trên địa bàn thành phố Bắc Ninh xảy ra 53 vụ cháy, làm 01 người chết, 01 người bị thương, thiệt hại về tài sản ước tính 168,73 tỷ đồng. Đáng chú ý, một vụ cháy tại cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống đã khiến một người tử vong; một vụ cháy tại doanh nghiệp gây thiệt hại hơn 120 tỷ đồng.

Khi xảy ra cháy, lửa và khói, khí độc có thể nhanh chóng lan rộng, trong khi khả năng phát hiện và thoát nạn bị hạn chế. Vì vậy, bên cạnh việc bảo đảm hoạt động kinh doanh, người đứng đầu cơ sở phải đặc biệt quan tâm đến điều kiện thoát nạn, hệ thống điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt và khả năng phát hiện, xử lý cháy ngay từ khi mới phát sinh.

Đối với doanh nghiệp, hậu quả của cháy nổ không chỉ là nhà xưởng, máy móc, nguyên vật liệu, hàng hóa bị thiệt hại mà còn có thể làm đình trệ hoạt động sản xuất, ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập của người lao động và các hoạt động liên quan đến chuỗi sản xuất, cung ứng. 

Qua thống kê, đến tháng 9/2026, trên địa bàn thành phố Bắc Ninh xảy ra 15 vụ cháy tại cơ sở sản xuất, nhà kho; 09 vụ tại cơ sở kinh doanh và 05 vụ tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Đây là những loại hình thường xuyên sử dụng điện, máy móc, thiết bị sinh nhiệt, nguồn lửa, nguồn nhiệt; đồng thời tập trung nhiều hàng hóa, nguyên vật liệu và các chất có nguy cơ cháy.

Trong quá trình hoạt động, việc tận dụng mặt bằng, bố trí thêm hàng hóa, máy móc, thiết bị; cải tạo, sửa chữa, mở rộng hoặc thay đổi công năng nhưng không rà soát lại các điều kiện an toàn PCCC có thể làm phát sinh nguy cơ mới. Đặc biệt, việc để hàng hóa, vật tư che chắn lối đi, cầu thang, cửa ra vào hoặc lối thoát nạn có thể khiến người trong cơ sở gặp khó khăn khi thoát ra ngoài và cản trở lực lượng chữa cháy tiếp cận hiện trường.

Cơ quan, tổ chức hoạt động trong phạm vi một cơ sở phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy, bảo đảm an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt, chất dễ cháy, nổ trong phạm vi quản lý” và “thực hiện, duy trì các điều kiện an toàn về phòng cháy trong phạm vi quản lý”.

Quy định này đặt ra yêu cầu trực tiếp đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc kiểm soát các nguồn có khả năng phát sinh cháy. Đối với cơ sở sử dụng bếp, gas, thiết bị sinh nhiệt, máy móc công suất lớn hoặc thực hiện các công việc có phát sinh tia lửa, nhiệt độ cao, cần chủ động kiểm tra khu vực làm việc, bố trí vật liệu, hàng hóa cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt; không để các vật liệu dễ cháy tại khu vực có nguy cơ phát sinh cháy.

Đối với nguy cơ cháy do điện, cá nhân, hộ gia đình phải lắp đặt, sử dụng thiết bị điện đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu về an toàn điện; thường xuyên kiểm tra, kịp thời sửa chữa, thay thế dây dẫn điện, thiết bị điện không bảo đảm an toàn về phòng cháy, chữa cháy và ngăn ngừa nguy cơ gây cháy, nổ do điện trong suốt quá trình sử dụng. Đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng nhiều máy móc, thiết bị điện, yêu cầu kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện càng cần được thực hiện thường xuyên, thực chất.

Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, phải có các điều kiện an toàn về phòng cháy; có biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn theo quy định; khu vực sản xuất, kinh doanh hàng hóa có nguy cơ cháy, nổ phải có giải pháp ngăn cách hoặc ngăn cháy với khu vực để ở.

Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ; phải có phương tiện báo cháy, giải pháp thông gió, thiết bị phát hiện sự cố rò rỉ chất khí nguy hiểm về cháy, nổ phù hợp; đồng thời khu vực sản xuất, kinh doanh phải được ngăn cháy với lối thoát nạn của khu vực để ở. Những quy định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các hộ vừa sinh hoạt, vừa sản xuất, kinh doanh tại cùng một địa điểm.

Đối với nguy cơ mất an toàn do lối thoát nạn bị cản trở, các cơ sở phải thường xuyên rà soát, bảo đảm đường, lối thoát nạn luôn thông thoáng, dễ tiếp cận và có thể sử dụng ngay khi xảy ra sự cố. Hàng hóa, nguyên vật liệu, phương tiện, thiết bị không được bố trí làm cản trở việc thoát nạn hoặc hoạt động chữa cháy. Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cơ sở hoạt động ban đêm hoặc có người nghỉ, ngủ tại chỗ.

Bên cạnh việc kiểm soát nguy cơ cháy, người đứng đầu cơ sở còn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm; tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc chấp hành quy định về PCCC và CNCH trong phạm vi quản lý; tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật và huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho người thuộc phạm vi quản lý.

Như vậy, trách nhiệm PCCC tại doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc trang bị bình chữa cháy hay hoàn thiện hồ sơ mà phải được duy trì thường xuyên trong toàn bộ quá trình hoạt động. Người đứng đầu cơ sở cần tổ chức tự kiểm tra, kịp thời phát hiện và khắc phục các nguy cơ từ hệ thống điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, hàng hóa, vật tư, máy móc, thiết bị; duy trì lối thoát nạn và phương tiện PCCC trong trạng thái sẵn sàng sử dụng; đồng thời bảo đảm người lao động biết cách báo động, thoát nạn và xử lý cháy ban đầu.

Thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, yêu cầu xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, ổn định cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực ngay tại mỗi cơ sở. Đối với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, đó là chủ động nắm tình hình, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, cảnh báo và hỗ trợ cơ sở nhận diện, khắc phục nguy cơ. Đối với doanh nghiệp, đó là chủ động tuân thủ pháp luật, tự kiểm tra và duy trì các điều kiện an toàn trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh. 

Chủ động phòng cháy từ cơ sở chính là bảo vệ tính mạng người lao động, khách hàng, bảo vệ tài sản và thành quả đầu tư của doanh nghiệp. Thực hiện nghiêm các quy định về PCCC và CNCH cũng là góp phần xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, ổn định, tạo nền tảng để kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững.