Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH: Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp

Việc ban hành Quyết định số 4118/QĐ-BCA-C07 là bước triển khai cụ thể Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Đồng thời, chuẩn hóa trình tự, thành phần hồ sơ, phương thức thực hiện, thẩm quyền và thời hạn giải quyết đối với từng thủ tục hành chính, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để lực lượng Công an các cấp triển khai đồng bộ, công khai, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức, cá nhân.

Điểm nổi bật của đợt cải cách lần này là đổi mới phương thức quản lý nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa quy trình, giảm thành phần hồ sơ, đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, vừa tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, vừa nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ cơ sở trong việc bảo đảm các điều kiện an toàn về PCCC và CNCH ngay từ quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành công trình.

Tính đến hết năm 2025, Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 TTHC trong lĩnh vực PCCC, CNCH, đạt tỷ lệ 75%; đã cắt giảm ngành nghề kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy và bãi bỏ 73/73 điều kiện kinh doanh, đạt tỷ lệ cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực này. Đối với 09 TTHC trong lĩnh vực PCCC, CNCH còn lại, trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Công an đã tiếp tục rà soát, cắt giảm 03 thủ tục hành chính (nghiệm thu về PCCC, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình và cá nhân); hiện đang tiếp tục đề xuất Chính phủ cắt giảm thủ tục cấp giấy phép lưu thông phương tiện PCCC, CNCH tại Nghị định sửa đổi Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật PCCC và CNCH (dự kiến ban hành trong tháng 8/2026).

Như vậy, khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được hoàn thiện theo yêu cầu tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, lĩnh vực PCCC, CNCH chỉ còn 03 nhóm TTHC; trong đó, TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Công an là 01 nhóm thủ tục, các TTHC còn lại thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã. Đồng thời, hồ sơ, trình tự thực hiện các thủ tục này cũng được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết và tăng cường thực hiện trên môi trường điện tử.

Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc nới lỏng yêu cầu về an toàn PCCC và CNCH. Ngược lại, trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, đơn vị thi công và các tổ chức, cá nhân có liên quan được nâng cao hơn. Các chủ thể phải chủ động bảo đảm công trình, cơ sở đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật về PCCC và CNCH trong suốt quá trình đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng.

Cùng với đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH sẽ tiếp tục tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra, hậu kiểm theo nguyên tắc quản lý rủi ro; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về PCCC và CNCH, nhất là những vi phạm có nguy cơ trực tiếp gây mất an toàn cháy, nổ; bảo đảm cải cách hành chính gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Đối với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Quyết định số 4118/QĐ-BCA-C07 tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ, kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm giảm tối đa việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống.

Việc triển khai đồng bộ Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ và Quyết định số 4118/QĐ-BCA-C07 của Bộ Công an tiếp tục khẳng định quyết tâm của lực lượng Công an nhân dân trong cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, chuyên nghiệp; tạo môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh thuận lợi, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ về an toàn PCCC và CNCH, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững và giữ vững an ninh, trật tự.