Cần thiết xây dựng quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng nhằm tạo lập nền tảng để xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia hiện đại

Cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn

Việc ban hành Nghị định trước hết xuất phát từ yêu cầu cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, việc xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng theo hướng chính quy, hiện đại, có khả năng tác chiến và ứng phó hiệu quả trong không gian mạng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Về mặt pháp lý, Luật An ninh mạng năm 2025 đã đặt ra khuôn khổ cơ bản về lực lượng bảo vệ an ninh mạng, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động, cơ chế phối hợp, huy động lực lượng và chế độ, chính sách. Do đó, việc ban hành Nghị định là yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi trong tổ chức thực hiện.

Từ góc độ thực tiễn, tình hình tấn công mạng, gián điệp mạng, lộ lọt dữ liệu và tội phạm sử dụng công nghệ cao đang diễn biến ngày càng phức tạp, với quy mô và mức độ ảnh hưởng ngày càng lớn. Trong khi đó, lực lượng bảo vệ an ninh mạng hiện còn phân tán, thiếu cơ chế tổ chức thống nhất và chưa có hành lang pháp lý đầy đủ để huy động hiệu quả nguồn lực xã hội tham gia.

Việc ban hành Nghị định vì vậy có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ, hiện đại cho lực lượng bảo vệ an ninh mạng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh mới.

Xác định rõ các lực lượng tham gia

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là việc xác định rõ cấu trúc lực lượng bảo vệ an ninh mạng theo ba thành tố cơ bản.

Thứ nhất là lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng, đóng vai trò nòng cốt, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ theo chức năng được giao, bảo đảm tính chỉ huy tập trung và năng lực xử lý chuyên sâu các tình huống phức tạp.

Thứ hai là lực lượng thường trực bảo vệ an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức có hệ thống thông tin quan trọng. Lực lượng này có trách nhiệm tổ chức bộ phận chuyên trách trong phạm vi quản lý để chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ mất an ninh mạng.

Thứ ba là lực lượng dự bị và lực lượng tham gia rộng rãi, bao gồm doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cá nhân có chuyên môn phù hợp. Các lực lượng này được huy động thông qua cơ chế hợp đồng hoặc trong các tình huống khẩn cấp theo quy định của pháp luật.

Cách tiếp cận này thể hiện tư duy mới trong xây dựng lực lượng, kết hợp giữa lực lượng nhà nước làm nòng cốt với việc huy động có kiểm soát, hiệu quả nguồn lực xã hội.

Chính sách đặc thù, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao

Dự thảo Nghị định cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến chế độ, chính sách đối với lực lượng bảo vệ an ninh mạng, với định hướng xây dựng cơ chế đãi ngộ cạnh tranh, phù hợp với tính chất đặc thù của lĩnh vực.

Các chính sách được thiết kế theo hướng gắn với vị trí việc làm, mức độ rủi ro và hiệu quả công việc, bao gồm tiền lương, phụ cấp, tiền thưởng theo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, chú trọng bảo đảm điều kiện làm việc, trang thiết bị kỹ thuật, môi trường an toàn thông tin, cũng như chế độ đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, dự thảo còn quy định các chính sách hỗ trợ về nhà ở, chăm sóc sức khỏe và cơ chế bảo vệ pháp lý đối với cá nhân, tổ chức tham gia thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Đáng chú ý, Nghị định mở ra cơ chế thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước, cho phép ký hợp đồng thực hiện các nhiệm vụ chiến lược với chế độ đãi ngộ tương xứng.

Những chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ trong việc thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao – yếu tố then chốt trong bảo vệ an ninh mạng.

Tác động tích cực đối với người dân và doanh nghiệp

Việc ban hành Nghị định không chỉ có ý nghĩa đối với lực lượng thực thi nhiệm vụ mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Đối với người dân, Nghị định góp phần nâng cao mức độ bảo vệ dữ liệu cá nhân, giảm thiểu nguy cơ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, đồng thời tăng cường độ an toàn khi sử dụng các dịch vụ số, tài chính số và các nền tảng trực tuyến.

Đối với doanh nghiệp, Nghị định tạo hành lang pháp lý rõ ràng để tham gia vào hoạt động bảo vệ an ninh mạng; thúc đẩy cơ chế hợp tác, chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm rủi ro; mở rộng cơ hội phát triển các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng. Đồng thời, cơ chế phối hợp, ứng cứu kịp thời cũng giúp giảm thiểu thiệt hại do các sự cố an ninh mạng gây ra.

Mặc dù đặt ra yêu cầu cao hơn về tuân thủ pháp luật và bảo đảm an toàn hệ thống thông tin, dự thảo Nghị định được thiết kế theo hướng minh bạch, khả thi, hạn chế tối đa phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.

Có thể khẳng định, việc ban hành Nghị định quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, mà còn tạo lập nền tảng để xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia hiện đại, có khả năng huy động tổng thể nguồn lực xã hội.

Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành “mặt trận mới”, Nghị định được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu an ninh và mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số bền vững.