Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số

Dự Hội thảo chuyên đề có Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, Trưởng ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia; ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia; bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cùng đông đảo các cơ quan quản lý, chuyên gia an ninh mạng, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp…

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ và trở thành hạt nhân của nền kinh tế số, vấn đề an toàn không gian mạng đang đặt ra những thách thức chưa từng có. AI không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà còn vô tình tạo ra những kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý về an ninh mạng và AI đang được hoàn thiện với Luật An ninh mạng, Chiến lược AI đến năm 2030 và các định hướng quản lý mới, nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI trở thành một phần quan trọng của hạ tầng số quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an nhận định, ở góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, AI hiện đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược. Đó là vấn đề bảo vệ chủ quyền dữ liệu, vấn đề phụ thuộc vào các nền tảng và công nghệ nước ngoài, cũng như yêu cầu bảo vệ chính các hệ thống AI, vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: “AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vũng và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai".

Trước thực tiễn đó, Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia an ninh mạng, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó nhằm góp phần thúc đẩy sự hiểu biết chung về tác động của AI đối với an ninh mạng, đồng thời kết nối cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp trong việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ. Sự kiện cũng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực nguồn nhân lực an toàn thông tin, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI trong thực tiễn.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã bàn luận về các chủ đề: AI thay đổi cuộc sống và bối cảnh hiểm họa an ninh mạng như thế nào; AI for Security - Ứng dụng AI trong bảo mật; Kiến trúc trí tuệ nhân tạo AI trong doanh nghiệp; Security for AI – Bảo mật cho hệ thống AI… Thông qua hội thảo, những kinh nghiệm, các mô hình, giải pháp công nghệ nhằm đảm bảo việc triển khai AI được an toàn và hiệu quả đã được chia sẻ. Hội thảo cũng góp phần gợi mở thêm các định hướng hoàn thiện khung chính sách, cơ chế quản lý, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với thực tiễn Việt Nam và tiệm cận sát chuẩn quốc tế.

Với vai trò đối tác chuyên môn, chia sẻ góc nhìn quốc tế về an ninh mạng trong kỷ nguyên AI, bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cho rằng: AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro mạng.

Theo bà Ruma Balasubramanian, phương pháp bảo mật AI của Check Point tập trung vào hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI. Với các doanh nghiệp đang quan tâm đến việc xây dựng hạ tầng AI riêng nhằm đáp ứng yêu cầu về chủ quyền dữ liệu, Check Point đề xuất cách tiếp cận thông qua mô hình "AI Factory Security Blueprint" – kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn.

Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho rằng: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng và từng bước trở thành một hạ tầng số chiến lược của các quốc gia. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, AI đang được nghiên cứu ứng dụng cho nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình, hỗ trợ khách hàng; qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Tiến Dũng, AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ, thách thức an ninh mạng toàn cầu. Do đó, AI cần được thiết kế, triển khai và vận hành theo hướng an toàn, tin cậy, có kiểm soát. Mặt khác, AI cũng cần được khai thác như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ không gian mạng. Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái AI không chỉ dừng lại ở khía cạnh công nghệ mà còn đòi hỏi sự quản trị dữ liệu, quản trị rủi ro, đảm bảo an ninh mạng ngay từ giai đoạn đầu thiết kế và xuyên suốt toàn bộ quá trình vận hành…