Nâng cao hiệu quả hợp tác ASEAN trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia

Hội nghị do Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Chính quyền địa phương Philippines Juanito Victor C. Remulla Jr. chủ trì, với sự tham dự của đại diện 11 nước thành viên ASEAN và Phó Tổng thư ký ASEAN.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Chính quyền địa phương Philippines nhấn mạnh, các mạng lưới tội phạm hoạt động không biên giới, triệt để lợi dụng thành tựu khoa học, công nghệ để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Trước thực trạng này, các nước ASEAN cần tăng cường hợp tác thực thi pháp luật, góp phần bảo đảm sự bình yên của nhân dân, an ninh, an toàn của mỗi quốc gia và khu vực.

Tại Phiên họp toàn thể, các đại biểu trao đổi về kết quả đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia; nhận diện khó khăn, thách thức và thảo luận giải pháp nâng cao hiệu quả hợp tác khu vực. Các lĩnh vực được ASEAN ưu tiên phòng ngừa, đấu tranh gồm mua bán người, ma túy, tội phạm mạng, rửa tiền và buôn lậu vũ khí.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm khẳng định, trước xu hướng liên kết chặt chẽ, hình thành mạng lưới xuyên biên giới của các loại tội phạm như lừa đảo trực tuyến, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng, rửa tiền và tội phạm kinh tế, Bộ Công an Việt Nam đã triển khai đồng bộ, toàn diện các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế với các nước trong khu vực.

Nhận định tội phạm xuyên quốc gia sẽ tiếp tục lợi dụng quá trình chuyển đổi số, sự phát triển của công nghệ mới và tính chất mở của các nền kinh tế để hoạt động với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm đề xuất cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN thúc đẩy bốn nội dung hợp tác trọng tâm.

Theo đó, các nước cần tích cực phối hợp triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác, văn kiện đã được thống nhất tại Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức từ ngày 29/9-2/10 tại Hà Nội, trên tinh thần “Vì một ASEAN không tội phạm”.

Cùng với nâng cao hiệu quả điều phối, tổ chức thực hiện các chương trình hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm nhấn mạnh việc chuyển hóa các cam kết, sáng kiến khu vực thành cơ chế thực thi hiệu quả trong thực tiễn, có lộ trình và tiêu chí đánh giá cụ thể.

Về hoàn thiện hành lang pháp lý, các nước cần tăng cường ký kết hiệp định song phương về dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; sớm hoàn thiện thủ tục phê chuẩn Hiệp định ASEAN về dẫn độ, được ký tháng 11/2025 tại Philippines. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm truy nã và tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực phòng, chống tội phạm; trọng tâm là triển khai các cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm xuyên biên giới, phối hợp đấu tranh chuyên án chung, truy tìm và thu hồi tài sản bị các đối tượng phạm tội chiếm đoạt, tẩu tán ra nước ngoài.

Hội nghị thống nhất thông qua dự thảo hai văn kiện để trình lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN chính thức thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, dự kiến diễn ra từ ngày 16-18/11/2026 tại Philippines. Đó là Tuyên bố về nâng cao vai trò của lực lượng thực thi pháp luật trong sẵn sàng ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp, theo sáng kiến của Bộ Công an Việt Nam; và Tuyên bố về phòng ngừa xâm hại, bóc lột tình dục trẻ em trực tuyến trong môi trường số và trí tuệ nhân tạo, theo sáng kiến của Philippines.

* Bên lề Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm đã tiếp xã giao Thứ trưởng Bộ Công an Trung Quốc Lã Vũ Khâm nhằm thúc đẩy, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai Bộ, đặc biệt trong phòng, chống tội phạm buôn lậu và tội phạm truy nã.