Tách Quỹ công nghiệp quốc phòng, an ninh thành 2 quỹ độc lập là phương án tối ưu, tránh chồng chéo

Nhất trí cao bổ sung Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Lê Nhật Thành (Hà Nội) nhất trí với Tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết ban hành luật nhằm kịp thời quán triệt và thể chế hóa Kết luận số 158-KL/TW, ngày 26/5/2025 của Bộ Chính trị; hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách, tạo lập môi trường phát triển công nghiệp an ninh, đáp ứng yêu cầu cấp bách của tình hình thực tiễn.

Về Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, ông cũng nhất trí với việc sửa đổi, bổ sung khoản 3, Điều 20; điểm a, khoản 4, Điều 21 và Điều 22 của luật hiện hành để bổ sung quy định "Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh"; điều chỉnh tên gọi "Quỹ công nghiệp QPAN" theo quy định của luật hiện hành thành "Quỹ công nghiệp quốc phòng"; bổ sung một số quy định về cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro, có thể đầu tư mạo hiểm vào các hoạt động liên quan nhằm xây dựng công nghiệp an ninh.

"Việc bổ sung quy định về Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh nhằm thể chế kịp thời Kết luận số 158. Việc điều chỉnh tên gọi "Quỹ công nghiệp QPAN" thành "Quỹ công nghiệp quốc phòng" nhằm tách bạch với Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh; đồng thời phân định cụ thể việc trích lập Quỹ công nghiệp quốc phòng và Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh đối với cơ sở CNQP", đại biểu phân tích và đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu thêm khái niệm Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh cho rõ ràng hơn, bao quát nhu cầu thực tiễn, bám sát tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Đồng quan điểm, ĐBQH Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cho rằng, việc bổ sung quy định về Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh là kế tục sự phát triển để xây dựng Công nghiệp QPAN lưỡng dụng, hiện đại, tự lực, tự cường, bảo vệ và xây dựng tiềm lực đất nước trong giai đoạn mới. Bày tỏ đồng tình, ông cũng khẳng định, việc đặt nội dung mới này trong tổng thể luật sửa đổi là phù hợp, rất nhiều nội dung đã được Bộ Công an giải trình trong Báo cáo 288 rất rõ.

So sánh Quỹ công nghiệp quốc phòng và Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, đại biểu cho biết, cơ chế hoạt động của công nghiệp quốc phòng khác, công nghiệp an ninh khác, và hệ thống doanh nghiệp của hai bên cũng khác, cách thức trích lập khác... Đồng thời, cần có cách xác định đặc thù khác với quỹ tài chính ngoài ngân sách.

"Đây là hai quỹ tài chính Nhà nước đặc biệt. Bản chất 2 quỹ này đều có hỗ trợ của ngân sách nhà nước, nhưng còn được để lại phần lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp nòng cốt - đây là phần rất đặc biệt. Và khác nữa là nhiệm vụ đặc biệt, cấp bách, có tính rủi ro cao và gắn với QPAN, tính bảo mật lớn. Nếu chúng ta xác định quỹ này cùng giỏ với những quỹ tài chính ngoài ngân sách khác thì tính chất sẽ khác. Do đó, cần xác định là quỹ tài chính Nhà nước đặc biệt vì cơ chế khác hẳn, nguyên tắc công khai, minh bạch ở đây cũng khác với các quỹ khác", ông góp ý.

Về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia (quy định tại khoản 4 Điều 1, dự thảo luật), ĐBQH Lê Nhật Thành cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ là bổ sung vào Chương II một mục mới là Mục 8 về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia gồm 4 điều, tương tự bố cục của Mục 7 về Tổ hợp công nghiệp quốc phòng nhằm tách bạch 2 loại Tổ hợp này riêng biệt, độc lập, với những quy định đặc thù về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia, nhằm thể chế quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị về hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia do Nhà nước dẫn dắt, định hướng, với hạt nhân là các cơ sở công nghiệp nòng cốt thuộc Bộ Công an, sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài CAND.

Đánh giá cao việc hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia vì có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn để thực hiện nhiệm vụ QPAN, ĐBQH Trịnh Xuân An cũng đề xuất có nhiều Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia trên các lĩnh vực, ví dụ an ninh mạng và công nghệ số là một tổ hợp; về trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ là một tổ hợp...

Đại biểu Lê Nhật Thành cũng tán thành việc bổ sung khoản 7, Điều 79 quy định trách nhiệm của Bộ Công an thành lập Hội đồng quản lý phát triển công nghiệp an ninh để dẫn dắt, định hướng, điều phối toàn diện hoạt động của Tổ hợp công nghiệp quốc gia, quản lý Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh và giúp Bộ trưởng Bộ Công an chỉ đạo các nhiệm vụ xây dựng, phát triển công nghiệp an ninh; bổ sung khoản 8, Điều 79 quy định trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, thực hiện hoạt động chứng nhận phù hợp của sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh với tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn tương ứng, phù hợp với Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, ĐBQH TP Hà Nội cũng đề nghị nghiên cứu, làm rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ của "Hội đồng quản lý phát triển công nghiệp an ninh" hoặc giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định...

Tại phiên thảo luận, các ĐBQH: Dương Khắc Mai (Lâm Đồng), Nguyễn Tâm Hùng (TP Hồ Chí Minh), ĐBQH Trần Văn Tiến (Phú Thọ), Nguyễn Văn Thân (Hưng Yên) cũng đồng tình với việc ban hành Luật Công nghiệp QPAN và động viên công nghiệp cũng như nhiều quy định mới, đồng thời góp ý kiến để hoàn thiện dự thảo luật...

Tăng cường hiệu quả nhiệm vụ phát triển công nghiệp QPAN trong kỷ nguyên phát triển

Phát biểu giải trình tại phiên thảo luận, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, về Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, rất nhiều doanh nghiệp trẻ say sưa tập trung vào nghiên cứu, nếu tổng hợp nguồn lực này, chúng ta sẽ có các sản phẩm phục vụ phát triển công nghiệp QPAN.

"Thực tiễn triển khai thực hiện cho thấy, việc sử dụng chung Quỹ công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý. Để kịp thời thể chế hoá chỉ đạo của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển công nghiệp an ninh, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thì việc tách Quỹ công nghiệp QPAN thành hai quỹ độc lập là phương án tối ưu, tránh chồng chéo, trùng lặp cho cả cơ chế hình thành quỹ và việc sử dụng quỹ" - Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia, Bộ trưởng cho biết, nhóm sản phẩm được liệt kê tại dự thảo luật là các nhóm sản phẩm trọng tâm, được cấp có thẩm quyền xác định cụ thể, yêu cầu Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia tập trung đầu tư phát triển. Đây là cơ chế yêu cầu, đặt hàng các tổ hợp này nghiên cứu, phát triển để phù hợp với tầm nhìn phát triển đất nước. Việc quy định các nhóm sản phẩm, dịch vụ và chức năng, nhiệm vụ Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia nhằm khẳng định sự khác biệt giữa Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia với Tổ hợp công nghiệp quốc phòng; đồng thời đảm bảo tính linh hoạt trong quá trình xây dựng và phát triển công nghiệp an ninh, Chính phủ đã đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định danh mục các sản phẩm, dịch vụ cụ thể thuộc nhóm các sản phẩm, dịch vụ này.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, việc thành lập Hội đồng quản lý phát triển công nghiệp an ninh là giải pháp đột phá để tăng cường hiệu quả nhiệm vụ phát triển công nghiệp QPAN trong kỷ nguyên phát triển. Hội đồng này do Bộ trưởng Bộ Công an quyết định thành lập và làm Chủ tịch, trực tiếp hướng dẫn, dẫn dắt điều phối hoạt động để đảm bảo tính thống nhất, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời đảm bảo các yêu cầu quy định của luật, không làm ảnh hưởng đến chức năng, giúp Chính phủ quản lý nhà nước về công nghiệp an ninh của Bộ Công an...