Đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật đưa vào khu vực giam giữ

Theo đó, dự thảo Thông tư mở rộng phạm vi không gian áp dụng nội quy, theo đó người bị tạm giữ, người bị tạm giam phải chấp hành nội quy trong suốt quá trình quản lý tại cơ sở giam giữ và khi trích xuất, áp giải, dẫn giải bên ngoài cơ sở giam giữ. Thực tế,  nhiều trường hợp người bị tạm giữ, người bị tạm giam được trích xuất ra khỏi cơ sở giam giữ để thực hiện các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và khám, chữa bệnh nhưng chưa có quy định cụ thể về việc chấp hành nội quy đối với các trường hợp này do đó không có đủ cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.

Mở rộng phạm vi không gian áp dụng đối với hành vi đưa vào, tàng trữ, sử dụng đồ vật danh mục đồ vật cấm. Việc quy định danh mục đồ vật cấm đưa vào buồng tạm giữ, buồng tạm giam là chưa đầy đủ về phạm vi không gian. Thực tế có nhiều vụ việc người bị tạm giữ, người bị tạm giam nhận đồ vật cấm từ bên ngoài đưa vào nhưng cất giấu, sử dụng ở các khu vực khác bên trong cơ sở giam giữ nhưng không phải trong buồng tạm giữ, buồng tạm giam nên chưa có chế tài xử lý. Do vậy, dự thảo Thông tư đã mở rộng phạm vi không gian áp dụng đối với hành vi đưa vào, tàng trữ, sử dụng đồ vật danh mục đồ vật cấm.

Dự thảo Thông tư bổ sung các loại thuốc lá thay cho thuốc lá trước đây do thực tế hiện nay có rất nhiều loại thuốc lá thế hệ mới, khác so với thuốc lá truyền thống nên chỉ quy định thuốc lá là chưa đầy đủ.

Bên cạnh đó, sửa đổi quy định về xử lý đối với các đồ vật cấm là các chất cháy, chất gây cháy; điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc; thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, máy ghi hình, máy nghe nhạc, radio; những thiết bị, đồ dùng có tính năng tương tự và các thiết bị kỹ thuật, điện tử khác; các đồ dùng bằng kim loại, sành, sứ, đá, thủy tinh, các đồ vật cứng, sắc nhọn khác và các loại dây…; các loại sách, báo, tài liệu, tranh, ảnh, băng đĩa, các phương tiện, công cụ dùng để đánh bạc... Theo quy định trước đây thì sau khi thu giữ phải tiến hành kiểm tra, xác minh làm rõ, lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy; trường hợp các đồ vật cấm có các nội dung, dữ liệu liên quan đến vụ án thì chuyển giao cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, các thiết bị có giá trị, có thể chứa các dữ liệu cá nhân không liên quan đến hành vi phạm tội, nếu quy định cơ sở giam giữ tiêu huỷ các đồ vật cấm này cũng chưa hợp lý.  

Do vậy, dự thảo Thông tư bổ sung quy định sau khi thu giữ phải tiến hành kiểm tra, xác minh làm rõ; trường hợp có dấu hiệu tội phạm hoặc đồ vật cấm mà cơ sở giam giữ không có khả năng kiểm tra, xác minh nội dung, dữ liệu bên trong thì chuyển cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật. Trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, đối với đồ vật cấm thuộc khoản 4, 7, 8 (các chất cháy, chất gây cháy; các đồ dùng bằng kim loại, sành, sứ, đá, thủy tinh, các đồ vật cứng, sắc nhọn khác và các loại dây…; các loại sách, báo, tài liệu, tranh, ảnh, băng đĩa, các phương tiện, công cụ dùng để đánh bạc…) thì lập hồ sơ, tổ chức tiêu hủy; đối với đồ vật cấm thuộc khoản 5, 6 (điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc; thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, máy ghi hình, máy nghe nhạc, radio; những thiết bị, đồ dùng có tính năng tương tự và các thiết bị kỹ thuật, điện tử khác) thì bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ. 

Dự thảo Thông tư cũng sửa đổi quy định về xử lý đồ vật cấm là tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ, giấy tờ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý. Theo quy định trước đây thì sau khi thu giữ thì Thủ trưởng cơ sở giam giữ có trách nhiệm gửi vào kho bạc Nhà nước nơi đơn vị đóng quân và đề nghị người có thẩm quyền ra quyết định xử lý theo quy định của pháp luật; trường hợp người bị tạm giữ, người bị tạm giam tự giác giao nộp thì được gửi lưu ký hoặc giao cho thân nhân theo nguyện vọng của người giao nộp. 

Đồng thời, dự thảo Thông tư cũng sửa đổi quy định về việc xử lý đồ vật cấm theo hướng: Nếu xác định được chủ sở hữu thì bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc làm thủ tục gửi lưu ký và bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ. Trường hợp không xác định được chủ sở hữu thì cơ sở giam giữ báo cáo cấp có thẩm quyền để xác lập tài sản thuộc quyền sở hữu toàn dân theo quy định của Luật Quản lý tài sản công...

Toàn văn dự thảo Thông tư được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thời gian 10 ngày. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể xem toàn văn dự thảo và tham gia đóng góp ý kiến tại đây.