Chủ động phòng ngừa, đấu tranh bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản

Trước thời điểm các loài chim hoang dã, chim di cư tập trung trên đồng ruộng, khu vực mặt nước, nguy cơ phát sinh hoạt động săn, bắt, bẫy, mua bán, vận chuyển trái phép cũng có chiều hướng gia tăng. Nhận diện rõ đặc điểm này, Công an các xã, phường chủ động nắm tình hình, tăng cường tuyên truyền, kiểm tra tại các khu vực đồng ruộng, bãi đất trống, hồ nước và những địa bàn có nguy cơ phát sinh hoạt động bẫy, bắt chim.

Qua công tác nắm tình hình, Công an phường Tân Tiến phối hợp lực lượng tại tổ dân phố Lạc Gián kiểm tra khu vực hồ nước khu đồng Bược, phát hiện các cọc tre được cắm trên đồng ruộng để giăng lưới bẫy, bắt chim hoang dã, chim di cư. Lực lượng chức năng đã lập biên bản, tháo dỡ, tiêu hủy 25 cọc tre và thu hồi hơn 400m lưới nylon để xử lý theo quy định.

Tại xã Bắc Lũng, công tác kiểm tra, phòng ngừa cũng được triển khai thường xuyên. Từ ngày 17 - 24/9/2026, Công an xã Bắc Lũng phát hiện, tháo dỡ, thu giữ hơn 3.000m lưới được sử dụng để bẫy chim tại nhiều khu vực trên địa bàn; đồng thời thu giữ các dụng cụ, phương tiện liên quan và tiếp tục xác minh những trường hợp đặt lưới, sử dụng thiết bị dẫn dụ để săn bắt chim trái quy định.

Trong 03 tháng cao điểm tuyên truyền, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, lực lượng chức năng đã tổ chức 110 cuộc tuần tra, truy quét; phát hiện 32 vụ vi phạm, chủ yếu liên quan đến quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư. Qua đó, các lực lượng đã tịch thu, tháo dỡ 3.940m lưới, 167 cọc tre, loa, âm ly và gần 500 cá thể chim các loại; xử phạt vi phạm hành chính, nộp ngân sách Nhà nước hơn 100 triệu đồng.

Việc chủ động kiểm tra, tháo dỡ các phương tiện bẫy, bắt tại những địa bàn có nguy cơ cao giúp ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới phát sinh, hạn chế nguy cơ chim bị mắc bẫy, bị săn bắt và vận chuyển trái phép. Đây cũng là cách lực lượng chức năng chuyển mạnh từ xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát vi phạm ngay từ cơ sở.

Cùng với kiểm tra ngoài thực địa, công tác phòng ngừa được mở rộng đến các cơ sở kinh doanh và môi trường mạng. Lực lượng chức năng tăng cường rà soát các thông tin có dấu hiệu liên quan đến mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã; đồng thời tuyên truyền, vận động nhà hàng, cơ sở kinh doanh ăn uống, cơ sở gây nuôi ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.

Qua rà soát, toàn thành phố có 446 cơ sở gây nuôi động vật rừng với 32 loài, gần 40.000 cá thể; trong đó 219 cơ sở nuôi động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và 227 cơ sở nuôi động vật rừng thông thường. Các cơ sở chủ yếu có quy mô nhỏ, lẻ, việc gây nuôi được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định. Việc nắm chắc số lượng, chủng loại, địa điểm gây nuôi là cơ sở để cơ quan chức năng chủ động quản lý, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Từ công tác nắm tình hình, tháng 7/2026, cơ quan chức năng phát hiện 02 người Trung Quốc thuê đất tại thôn Hoài Thượng, xã Liên Bão, dựng trang trại dưới vỏ bọc đầu tư nông nghiệp để nuôi nhốt trái phép 267 cá thể động vật nguy cấp, quý, hiếm nhằm mua bán kiếm lời. Tang vật gồm nhiều loài được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt như niệc mỏ vằn, hồng hoàng, cầy mực, khỉ, vẹt và sói rừng Xiêm. Vụ việc sau đó được khởi tố, điều tra theo quy định.

Trong 8 tháng năm 2026, lực lượng Kiểm lâm và Công an phối hợp phát hiện, xử lý 16 vụ vi phạm liên quan đến động vật hoang dã, chim di cư; thu giữ 799 cá thể động vật hoang dã. Trong số này, 473 cá thể còn sống, khỏe mạnh được thả về môi trường tự nhiên; 267 cá thể được chuyển giao cho các trung tâm cứu hộ; 59 cá thể đã chết được tiêu hủy theo quy định. Đáng chú ý, lực lượng chức năng đã khởi tố 05 vụ án với 07 bị can để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật. 

Không chỉ tập trung vào động vật hoang dã, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản cũng được tăng cường. Từ đầu năm 2026, Công an thành phố đã phối hợp các lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra, phát hiện 10 trường hợp sử dụng kích điện để khai thác thủy sản, xử phạt 65 triệu đồng, thu giữ, tiêu hủy 08 bộ kích điện.

Từ những chiếc lưới được tháo dỡ trước khi chim mắc bẫy, những cá thể động vật hoang dã được giải cứu, đưa trở lại tự nhiên đến những vụ việc được phát hiện, khởi tố, xử lý, các biện pháp đang được triển khai theo một hướng thống nhất: chủ động nắm tình hình, phòng ngừa từ sớm, kiểm tra từ cơ sở và xử lý nghiêm khi phát hiện vi phạm. Qua đó, góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, duy trì đa dạng sinh học, nguồn lợi thủy sản và môi trường sống bền vững trên địa bàn Bắc Ninh.