Thúc đẩy hợp tác quốc tế về an ninh mạng và chuyển đổi số

Hội nghị AMCC lần thứ 11 quy tụ các Bộ trưởng phụ trách công nghệ thông tin và truyền thông, an ninh mạng của các nước ASEAN cùng các Đối tác Đối thoại của ASEAN, nhằm trao đổi ở cấp Bộ trưởng về những vấn đề trọng tâm trong lĩnh vực an ninh mạng tại khu vực. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc tăng cường hợp tác an ninh mạng khu vực giữa các quốc gia thành viên ASEAN, đồng thời làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác nhằm ứng phó với những diễn biến mới của tình hình an ninh mạng.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhận định, không gian mạng đang chuyển biến sâu sắc, vừa là không gian phát triển mới, vừa trở thành không gian chạy đua vũ trang và chiến trường mới trong cạnh tranh nước lớn. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật và các công nghệ mới tạo ra những động lực chưa từng có cho phát triển, đồng thời làm thay đổi căn bản môi trường an ninh, gia tăng nguy cơ hình thành các “vùng trũng rủi ro”.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam xác định mở rộng hợp tác, giảm thiểu rủi ro, kết nối các lợi ích chính đáng và xây dựng không gian mạng an toàn là những hành động thiết thực để thực hiện trách nhiệm đối với cộng đồng quốc tế.

Nổi bật, Việt Nam đã đăng cai, tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), với số lượng quốc gia ký kết ngay tại Lễ mở ký cao kỷ lục; đồng thời là nước đầu tiên trong khu vực hoàn tất phê chuẩn Công ước. Tháng 7/2026, Việt Nam đã khởi công xây dựng Trung tâm phòng, chống tội phạm mạng khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là những hành động cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực không gian mạng.

Trên cơ sở đánh giá tình hình và thực tiễn hợp tác, Bộ trưởng Lương Tam Quang đề xuất ba định hướng trọng tâm, cụ thể:

Thứ nhất, thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác bảo vệ an ninh mạng trong ASEAN, tạo nền tảng xây dựng lòng tin, tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trên thế giới trên cơ sở luật pháp quốc tế và phát huy vai trò của Liên hợp quốc. ASEAN cần phát huy vai trò trung tâm; các quốc gia thành viên tập trung thúc đẩy ký, phê chuẩn và sớm đưa Công ước Hà Nội vào hiệu lực, lấy Công ước làm khung tham chiếu chuẩn mực để đẩy mạnh hợp tác phòng, chống tội phạm mạng trong ASEAN, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN với các đối tác và giữa các quốc gia.

Thứ hai, chuyển mạnh từ cam kết sang hành động thực chất, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm, an ninh con người là mục tiêu tối thượng, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Thúc đẩy chuyển đổi từ chia sẻ thông tin sang chia sẻ thông tin có thể phục vụ hành động thực tế; từ cảnh báo sự cố sang phối hợp ứng phó; từ trao đổi kinh nghiệm sang xây dựng năng lực chung; từ hợp tác giữa các cơ quan chuyên môn sang phối hợp liên ngành, xuyên biên giới trong đấu tranh với tội phạm mạng. 

Thứ ba, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong định hình các chuẩn mực an ninh mới, nhất là trên những lĩnh vực mới nổi. Các nước ASEAN sớm ban hành bộ quy tắc, tiêu chuẩn, quy chuẩn về quản trị AI, không gian mạng và chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới, vì sự phát triển của con người, nền kinh tế toàn cầu và nền văn minh nhân loại; bảo đảm minh bạch, công bằng, bình đẳng giữa các quốc gia theo đúng Hiến chương Liên hợp quốc.

Khẳng định những lựa chọn và hành động chung hôm nay sẽ ảnh hưởng lâu dài đến môi trường an ninh, phát triển, thịnh vượng của khu vực cũng như môi trường số của các thế hệ tương lai, Bộ trưởng Lương Tam Quang bày tỏ tin tưởng ASEAN có đủ nền tảng chính trị, kinh nghiệm và năng lực để đóng góp tích cực vào việc định hình một không gian mạng hòa bình, an toàn, ổn định và có khả năng chống chịu.

* Bên lề Hội nghị AMCC lần thứ 11, Bộ trưởng Lương Tam Quang đã có các cuộc gặp song phương với Bộ trưởng Cao cấp K.Shanmugam, Bộ trưởng điều phối an ninh quốc gia kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Singapore; Bộ trưởng Bộ phát triển số và Thông tin Singapore Josephine Teo; Bộ trưởng Tư pháp và Các vấn đề số Estonia Liisa-Ly Pakosta và Đoàn đại biểu Phòng Thương mại Hoa Kỳ nhằm trao đổi các biện pháp thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng, chuyển đổi số, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia và bảo đảm an ninh công nghệ.